“QASHQADARYO VOHASIDA QADIMGI SHAHARSOZLIK VA ARXEOLOGIK MADANIYATNING SHAKLLANISHI”

Authors

  • Sa’dullayeva Yulduz Author
  • Xalilova Dilnoza Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: Qashqadaryo, Kitob, Shahrisabz, Kesh, Qarshi, Nasaf, Yerqo‘rg‘on, Uzunqir, arxeologiya, Sug‘d, shaharsozlik, madaniy meros, tarixiy yodgorliklar., Keywords: Kashkadarya, Kitab, Shahrisabz, Kesh, Karshi, Nasaф, Yerkurgan, Uzunkir, archaeology, Sogd, urban planning, cultural heritage, historical monuments., Ключевые слова: Кашкадарья, Китаб, Шахрисабз, Кеш, Карши, Насаф, Еркурган, Узункир, археология, Согд, градостроительство, культурное наследие, исторические памятники.

Abstract

      Maqolada Qashqadaryo vohasining qadimgi va o‘rta asrlar tarixini yoritishda muhim ahamiyatga ega bo‘lgan Kitob, Shahrisabz va Qarshi hududlaridagi arxeologik yodgorliklar tahlil qilinadi. Mazkur hududlarning qadimgi Sug‘d sivilizatsiyasi, shaharsozlik, hunarmandchilik, savdo-iqtisodiy munosabatlar hamda diniy-me’moriy an’analar rivojidagi o‘rni ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, Uzunqir, Yerqo‘rg‘on, O‘rta qo‘rg‘on, Yangiqo‘rg‘on, Chim mudofaa devori, Oqsaroy, Ko‘kgumbaz va Odina masjidi kabi tarixiy-arxeologik obyektlarning ilmiy va madaniy ahamiyatiga e’tibor qaratiladi. Maqolada arxeologik merosni muhofaza qilish, tadqiq etish va turizm yo‘nalishida samarali foydalanish masalalari ham tahlil qilinadi.

    Abstract The article analyzes the archaeological monuments located in the Kitab, Shahrisabz, and Karshi regions, which are of great importance for understanding the ancient and medieval history of the Kashkadarya oasis. It examines the role of these territories in the development of the ancient Sogdian civilization, urban planning, handicraft production, trade and economic relations, as well as religious and architectural traditions. Particular attention is paid to the scientific and cultural significance of such historical and archaeological sites as Uzunkir, Yerkurgan, Orta-Kurgan, Yangi-Kurgan, the Chim defensive wall, Aksaray, Kok-Gumbaz, and the Odina Mosque. The article also analyzes issues related to the preservation and study of archaeological heritage and its effective use for tourism development.

    Аннотация В статье анализируются археологические памятники, расположенные на территории Китабского, Шахрисабзского и Каршинского регионов, имеющие важное значение для изучения древней и средневековой истории Кашкадарьинского оазиса. Рассматривается роль данных территорий в развитии древней согдийской цивилизации, градостроительства, ремесленного производства, торгово-экономических связей, а также религиозно-архитектурных традиций. Особое внимание уделяется научной и культурной значимости таких историко-археологических объектов, как Узункир, Еркурган, Орта-Курган, Янгикурган, оборонительная стена Чим, Ак-Сарай, Кок-Гумбаз и мечеть Одина. Кроме того, в статье рассматриваются вопросы сохранения и изучения археологического наследия, а также его эффективного использования в сфере туризма.

Published

2026-09-26