BOLALAR BRONXIAL ASTMASIDA ZAMONAVIY DAVOLASH STRATEGIYALARI
Keywords:
O‘zbekcha: bronxial astma, bolalar, bronxial obstruksiya, yallig‘lanish, inhalatsion kortikosteroidlar, bronxodilatatorlar, astma xuruji, zamonaviy davolash, profilaktika, nazorat., Русский: бронхиальная астма, дети, бронхиальная обструкция, воспаление, ингаляционные кортикостероиды, бронходилататоры, обострение астмы, современное лечение, профилактика, контроль., English: bronchial asthma, children, airway obstruction, inflammation, inhaled corticosteroids, bronchodilators, asthma exacerbation, modern treatment, prevention, control.Abstract
AnnotatsiyaBronxial astma bolalar va o‘smirlarda uchraydigan, nafas yo‘llarining surunkali yallig‘lanishi, o‘zgaruvchan bronxial obstruksiya va bronxlar giperreaktivligi bilan tavsiflanadigan kasallikdir. Kasallik belgilari davriy ravishda kuchayib, yo‘tal, hushtaksimon nafas, hansirash va ko‘krak qafasida siqilish hissi ko‘rinishida namoyon bo‘lishi mumkin. Zamonaviy pediatrik yondashuvning asosiy maqsadi faqat xuruj vaqtida bronxlarni kengaytirish emas, balki yallig‘lanishni nazorat qilish, og‘ir zo‘rayishlar xavfini kamaytirish, o‘pka faoliyatini saqlash va bolaning kundalik hayotdagi faolligini ta’minlashdan iborat. 2026-yilgi GINA va WHO hujjatlarida inhalatsion kortikosteroidlar asosidagi nazorat qiluvchi davolash, inhaler texnikasi va davolashga rioya qilishni baholash, individual nazorat rejasi hamda zo‘rayishlarni o‘z vaqtida boshqarish muhim o‘rin tutadi. Ushbu maqolada bolalar bronxial astmasining patogenezi, klinikasi, diagnostikasi, uzoq muddatli davolash tamoyillari, inhalatsion terapiya, og‘ir astma, o‘tkir xurujlarni boshqarish, profilaktika va bemor-oila ta’limining zamonaviy jihatlari yoritiladi.
АннотацияБронхиальная астма у детей является хроническим воспалительным заболеванием дыхательных путей, сопровождающимся вариабельной бронхиальной обструкцией и гиперреактивностью бронхов. Основными проявлениями являются эпизоды свистящего дыхания, кашля, одышки и чувства стеснения в грудной клетке. Современная стратегия лечения направлена не только на купирование симптомов, но и на контроль воспаления дыхательных путей, снижение риска тяжелых обострений, сохранение функции легких и обеспечение полноценной физической активности ребенка. Обновленные рекомендации GINA 2026 и руководство ВОЗ 2026 года подчеркивают значение противовоспалительной терапии с использованием ингаляционных кортикостероидов, правильной техники ингаляции, приверженности лечению, индивидуального плана действий и регулярной оценки контроля заболевания. В статье рассматриваются современные подходы к диагностике и лечению бронхиальной астмы у детей, особенности базисной и симптоматической терапии, ведение обострений, тяжелой астмы, профилактика и обучение семьи.
AbstractBronchial asthma in children is a chronic inflammatory airway disease characterized by variable airflow limitation and bronchial hyperresponsiveness. Common manifestations include recurrent wheeze, cough, shortness of breath and chest tightness. Modern management aims not only to relieve symptoms but also to control airway inflammation, reduce the risk of severe exacerbations, preserve lung function and maintain normal physical activity. The 2026 GINA strategy and the 2026 WHO consolidated guideline emphasize anti-inflammatory treatment based on inhaled corticosteroids, correct inhaler technique, treatment adherence, individualized action plans and regular assessment of asthma control. This article reviews the pathophysiology, clinical manifestations, diagnostic principles, long-term controller treatment, reliever therapy, management of acute exacerbations and severe asthma, prevention and education of children and families.