STOXASTIK DIFFERENSIAL TENGLAMALAR ASOSIDA ENERGIYA SAQLASH TIZIMLARI DEGRADATSIYASINI MODELLASHTIRISHNING SONLI USULLARI VA DASTURIY MAJMUASI
Keywords:
Stoxastik differensial tenglamalar, energiya saqlash tizimlari, akkumulyator degradatsiyasi, sonli usullar, Eyler-Maruyama usuli, dasturlar majmuasi, matematik modellashtirish, prognozlash.Abstract
Ushbu maqolada energiya saqlash tizimlarining (xususan, litiy-ionli akkumulyator batareyalarining) ekspluatatsiya jarayonidagi degradatsiyasi va xizmat muddatini stoxastik differensial tenglamalar (SDT) yordamida modellashtirish masalalari tadqiq etilgan. Tizim ish faoliyatiga taʼsir etuvchi tasodifiy omillar (harorat tebranishlari, yuklama oʻzgarishlari) va ichki kimyoviy degradatsiya jarayonlarini hisobga olgan holda tegishli stoxastik modellar ishlab chiqilgan. SDT tizimlarini raqamli yechish uchun Eyler-Maruyama va Milshteyn kabi sonli usullar qoʻllanilgan va ularning yaqinlashuvchanligi tahlil qilingan. Tadqiqot doirasida ishlab chiqilgan dasturlar majmuasi energiya saqlash qurilmalarining holatini (SoH) real vaqt rejimida prognozlash va ularning ishonchliligini baholash imkonini beradi.
References
1. Abutaliyev, F. B., & Saidxonova, M. S. (2018). Murakkab ob'yektlarni matematik modellashtirish va parallel hisoblash algoritmlari . Toshkent: Fan.
2. Kloeden, P. E., & Platen, E. (2013). Stoxastik differensial tenglamalarning sonli yechimi (23-jild). Springer Science & Business Media.
3. Higham, D. J. (2001). Stoxastik differensial tenglamalarning sonli simulyatsiyasiga algoritmik kirish . SIAM Review, 43(3), 525-546.
4. Milstein, G. N., & Tretyakov, M. V. (2021). Matematik fizika uchun stoxastik sonlar . Springer Nature.
5.
6. Xaldjigitov, A. A. va Akbarov, A. (2021). Muhandislik masalalarini yechishda chekli tuzatish usuli va dasturiy ta'minoti . O'zbekiston matematika jurnali, 4(1), 78-85.
7. Rizoev, S. M. (2024). Stoxastik jarayonlarni Monte-Karlo usuli yordamida parallel kompyuterli modellashtirish . Axborot texnologiyalari va kompyuter tizimlari, (1), 33-40.
8.
9. Polonskiy, Y. A. (2020). Texnik tizimlarning ishonchlilik masalalarida stoxastik differensial tenglamalarni yechishning sonli usullari . Moskva: Nauka.
10. Akkumulyator batareyalarini boshqarish tizimlari (BMS) tahlili. (2025). O'zbekiston energetika xabarnomasi , (2), 88-95.
