BADIIY ADABIYOT — RUHIY VA AQLIY TARBIYANING MANBAI
##semicolon##
badiiy adabiyot, mutolaa, ruhiy tarbiya, aqliy tarbiya, tafakkur, empatiya, kitobxonlik madaniyati, axborot-kutubxona markazi, raqamli kutubxona, kitob targ‘iboti.Annotatsiya
Mazkur maqolada badiiy adabiyotning insonning ruhiy-ma’naviy olami, tafakkuri, axloqiy qarashlari va ijtimoiy munosabatlarini shakllantirishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Badiiy asarning estetik zavq berish bilan cheklanmay, o‘quvchini mushohada yuritishga, qahramonlarning ichki kechinmalarini anglashga, turli nuqtayi nazarlarni qiyoslashga va mustaqil xulosa chiqarishga undashi yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy ilmiy tadqiqotlarda badiiy mutolaaning empatiya, ijtimoiy idrok va ayrim kognitiv ko‘nikmalar bilan bog‘liqligi haqidagi natijalar ko‘rib chiqiladi. Maqolada axborot-kutubxona markazlarining badiiy adabiyotni targ‘ib etishdagi vazifalari, an’anaviy va raqamli mutolaa shakllarini uyg‘unlashtirish, yoshlar uchun individual kitob tavsiyalarini shakllantirish, elektron katalog va raqamli resurslardan samarali foydalanish masalalariga ham alohida e’tibor qaratiladi. Muallifning fikricha, raqamli texnologiyalar kitobning o‘rnini bosuvchi emas, balki mutolaa jarayonini ommalashtiruvchi va unga kirish imkoniyatlarini kengaytiruvchi vosita sifatida qaralishi lozim.
##submission.citations##
1. Bal, P. M., & Veltkamp, M. (2013). How does fiction reading influence empathy? An experimental investigation on the role of emotional transportation. PLOS ONE, 8(1), e55341. DOI: 10.1371/journal.pone.0055341.
2. Kidd, D. C., & Castano, E. (2013). Reading Literary Fiction Improves Theory of Mind. Science, 342(6156), 377–380. DOI: 10.1126/science.1239918.
3. Dodell-Feder, D., & Tamir, D. I. (2018). Fiction reading has a small positive impact on social cognition: A meta-analysis. Journal of Experimental Psychology: General, 147(11), 1713–1727. DOI: 10.1037/xge0000395.
4. Panero, M. E., et al. (2024). Cognitive effects and correlates of reading fiction: Two preregistered multilevel meta-analyses. Psychological Science / related APA-indexed research literature.
5. Oatley, K. (2016). Fiction: Simulation of Social Worlds. Trends in Cognitive Sciences, 20(8), 618–628. DOI: 10.1016/j.tics.2016.06.002.
6. Berns, G. S., et al. (2013). A novel look at how stories may change the brain. Brain Connectivity. Emory University research communication.
7. Vygotsky, L. S. (1925/1971). The Psychology of Art. Cambridge, MA: MIT Press / related editions.
8. Qodiriy, A. O‘tkan kunlar. — Toshkent: turli nashrlar.
9. Cho‘lpon. Kecha va kunduz. — Toshkent: turli nashrlar.
10. Aytmatov, Ch. Asrga tatigulik kun. — Toshkent: turli nashrlar.
