O‘SIMLIK, HAYVONOT DUNYOSI VA ULARNING MUHOFAZA QILISH
Keywords:
KALIT SO‘ZLAR: Atmosfera, fitoplankton, fitomassa, erroziya, fotosintezAbstract
ANNOTATSIYA: Ushbu maqolada biz O'simliklar dunyosi Yerdagi hayotning
birlamchi manbai hisoblanishini koʻrib chiqamiz .Ular yiliga 380 mIrd. tonna organik
modda hosil qiladi, buning 325 mlrd tonnasi dengiz va okean o‘simliklariga, 38 mlrd.
tonnasi o' rmonlarga,6 tonnasi o' tloqlarga to'g'ri keladi.O‘simliklarning inson
hayotidagi ahamiyati nihoyatda atmosferada kislorod balansini tartibga solib turadi,
davolovchi va gigiyenïk xususiyatlarga ega, O'rmonlar havodan is gazini tirik
organizm uchun naqadar zarur bo'lgan kislorodni fotosintez bilan vetkazib beradi.
Aniqlanishicha, 1 ga mavdondagi daraxtzor bir yilda 4,6-6,5 t is gazini yutib 3,5-5,0 t
kislorod ishlab chigaradi. Shuningdek, quruqlikdagi fitomassa is gazini ko'1, dengiz
okeanlardagi fitoplanktonga nisbatan ikki marta ko'p iste'mol qilar Sayyoraviy
miqyosda kislorod balansini barqarorlashtirishda shimoiiy shardagi igna bargli va
tropik hamda subtropiklarning abadiy bargli o rmonlari eng ko p ahamiyatga ega.O'
smlik qoplami yogin-sochining asosiy qismini o'z tanalarida tutib golganligi tufayli
yuzaki eroziyaning oldini oladi, daraxtzorlar zich o'sgan daryo va soy vodiylarida
surilma, sel va chuqurlama eroziya kabi u hodisalaming sodir bo‘lishi kamdan-kam
bo‘ladi. O'simlik olami, ayniqsa, tog tekisliklarda o‘rmon va ihotazorlar shamol
eroziyasining oldini oladi
References
FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR:
1."Ekologiya va tabiatni muhofaza qilish "A.A.Nazarov Toshkent 2010
2. Alixonov B.B i dr Qo‘riqxonasi va milliy bog‘lar . -T : Chinor ENK ,2005
3.Alixonov B.B , Dotsenko NP i dr ,Ozon qatlami .- Toshkent ,2007
4.Baratov A. Tabiatni muhofaza qilish , - T : O‘qituvchi ,1991
5. O‘zbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi. O‘zbekiston Respublikasining
Qizil kitobi — Flora. — 2026.
