MIRZO ULUG‘BEK — BUYUK FALAKSHUNOS
Keywords:
Kalit so‘zlar: Mirzo Ulug‘bek, astronomiya, falakiyot, Samarqand rasadxonasi, Ziji jadidi Ko‘ragoniy, yulduzlar jadvali, Movarounnahr, ilm-fan.Abstract
Annotatsiya
Mazkur maqolada Amir Temur nabirasi, davlat arbobi va buyuk olim Mirzo
Ulug‘bekning astronomiya fanining rivojiga qo‘shgan hissasi ilmiy-tarixiy nuqtayi
nazardan tahlil qilinadi. Mirzo Ulug‘bekning XIV–XV asrlarda Movarounnahrda ilm-
fan, xususan, falakiyot ilmining rivojlanishiga ko‘rsatgan ta’siri, Samarqand ilmiy
maktabining shakllanishidagi faoliyati hamda uning astronomik kuzatishlari yoritiladi.
Maqolada Samarqand rasadxonasining tashkil etilishi, unda olib borilgan kuzatuvlar
va “Ziji jadidi Ko‘ragoniy” asarining jahon astronomiyasi tarixidagi o‘rni tahlil
qilingan. Shuningdek, Ulug‘bekning yulduzlar jadvali, yil uzunligi va osmon
jismlarining koordinatalarini aniqlash borasidagi ilmiy natijalari haqida fikr yuritiladi.
Tadqiqot natijasida Mirzo Ulug‘bek nafaqat o‘z davrining yirik hukmdori, balki
astronomiya fanini aniq kuzatuv va matematik hisob-kitoblar asosida rivojlantirgan
buyuk olimlardan biri bo‘lgani asoslanadi.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Ahmedov B. Ulug‘bek. – Toshkent: Fan, 1994.
2. Azimov A. Ulug‘bek va uning ilmiy merosi. – Toshkent: O‘zbekiston,
1994.
3. Barthold V.V. Ulugbek i ego vremya. – Moskva: Nauka, 1964.
4. Matvievskaya G.P., Rosenfeld B.A. Musulmanskie srednevekovye
uchenye i ix trudy po matematike i astronomii. – Moskva: Nauka, 1976.
5. Ulug‘bek M. Ziji jadidi Ko‘ragoniy. – Toshkent: Fan, 1994.
6. Sagdullaev A.S. O‘zbekiston tarixi. – Toshkent: Universitet, 1997.
7. Bartold V.V. Turkestan v epoxu mongolskogo nashestviya. – Moskva:
Nauka, 1963.
8. O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi. “Mirzo Ulug‘bek” maqolasi. –
Toshkent: O‘zbekiston Milliy Ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti.
