TIBBIYOT TALABALARINING ANTIBIOTIKOREZISTENTLIK TO‘G‘RISIDAGI XABARDORLIGI
Keywords:
Kalit so‘zlar: antibiotikorezistentlik, antimikrob rezistentlik, xabardorlik, tibbiyot talabalari, antibiotiklar, AWaRe, Bir salomatlik.Abstract
Annotatsiya. Ushbu tadqiqotning maqsadi tibbiyot universiteti talabalarining
antibiotikorezistentlikning mohiyati, sabablari, klinik va ijtimoiy oqibatlari hamda
oldini olish choralari haqidagi xabardorligini baholash. Samarqand davlat tibbiyot
universitetining 3–5-kurslarida tahsil olayotgan 50 nafar talaba uchun bir markazli
kesimiy so‘rov modeli ishlab chiqildi. Anketa 20 ta bilim savoli, 10 ta munosabat bandi
va axborot manbalariga oid savollardan iborat bo‘ldi. Bilim 0–20 ball oralig‘ida
baholandi: 0–9 ball — past, 10–14 ball — o‘rta, 15–20 ball — yuqori xabardorlik.
Bizni hisob-kitoblarimiz natijasida o‘rtacha bilim ko‘rsatkichi 13,1±3,0 ball bo‘ldi.
Respondentlarning 34,0 foizida yuqori, 48,0 foizida o‘rta va 18,0 foizida past
xabardorlik qayd etildi. Talabalarning 92,0 foizi antibiotiklardan noo‘rin foydalanish
rezistentlikni kuchaytirishini, 84,0 foizi rezistent bakteriyalar odamlar orasida
tarqalishi mumkinligini bilgan. Biroq faqat 40,0 foiz respondent JSSTning AWaRe
tasnifini, 46,0 foizi “Bir salomatlik” yondashuvining AMR bilan bog‘liqligini to‘g‘ri
izohladi. Umumiy xabardorlik qoniqarli bo‘lsa-da, rezistentlik mexanizmlari, nazorat
tizimi, AWaRe va “Bir salomatlik” bo‘yicha bilimlar yetarli emas.
References
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Murray C.J.L., Ikuta K.S., Sharara F. va boshq. Global burden of bacterial
antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis. The Lancet.
2022;399(10325):629–655. doi:10.1016/S0140-6736(21)02724-0.
2. World Health Organization. Global action plan on antimicrobial resistance. Geneva:
WHO; 2015.
3. World Health Organization. The WHO AWaRe (Access, Watch, Reserve) antibiotic
book. Geneva: WHO; 2022. ISBN 978-92-4-006238-2.
4. World Health Organization. One Health Joint Plan of Action (2022–2026). Geneva:
WHO; 2022.
5. Al-Taani G.M., Karasneh R.A., Al-Azzam S. va boshq. Knowledge, attitude, and
behavior about antimicrobial use and resistance among medical, nursing and pharmacy
students in Jordan. Antibiotics. 2022;11(11):1559. doi:10.3390/antibiotics11111559.
6. Homsi S.R., Alkhaldi S.M., Taha H.A., Homsi Z.R. Healthcare students’ knowledge,
attitudes, and practices related to antibiotic resistance and use in Jordan. J Med Educ
Curric Dev. 2025;12. doi:10.1177/23821205251344732.
7. Okedo-Alex I.N., Madubueze U.C., Umeokonkwo C.D. va boshq. Knowledge of
antibiotic use and resistance among students of a medical school in Nigeria. Malawi
Med J. 2019;31(2):133–137. doi:10.4314/mmj.v31i2.5.
8. Leal H.F., Mamani C., Quach C., Bédard E. Survey on antimicrobial resistance
knowledge and perceptions in university students. J Assoc Med Microbiol Infect Dis
Can. 2022;7(3):220–232. doi:10.3138/jammi-2022-0008.