BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINI KASBIY RIVOJLANTIRISHGA QO‘YILADIGAN TALABLAR: O‘ZBEKISTON VA RIVOJLANGAN DAVLATLAR TAJRIBASINING QIYOSIY TAHLILI

Authors

  • Norqulova M.B. Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchisi, kasbiy rivojlanish, kasbiy kompetensiya, pedagogik kompetensiya, metodik kompetensiya, til kompetensiyasi, kasbiy standart, CEFR, professional development, teacher professionalism, refleksiv faoliyat.

Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqolada bo‘lajak ingliz tili o‘qituvchilarini kasbiy rivojlantirishga qo‘yiladigan zamonaviy talablar O‘zbekiston va rivojlangan davlatlar tajribasi asosida qiyosiy-pedagogik jihatdan tahlil qilingan. Maqolada O‘zbekiston, Angliya, Avstraliya va Finlandiyada o‘qituvchi kasbiga kirish, til kompetensiyasi, pedagogik tayyorgarlik, amaliyot, kasbiy standartlar, baholash, refleksiya va uzluksiz kasbiy rivojlanishga qo‘yiladigan talablar qiyoslandi. Tahlil natijasida O‘zbekistonda chet tili o‘qituvchilarining til kompetensiyasini sertifikatlash va kasbiy attestatsiyaga bog‘lash tendensiyasi kuchayayotgani, rivojlangan davlatlarda esa til yoki fan bilimlari bilan bir qatorda pedagogik tayyorgarlik, nazorat ostidagi amaliyot, kasbiy etika, refleksiv faoliyat va uzluksiz professional rivojlanish kompleks ravishda baholanishi aniqlandi.

References

1. Shulman, L. S. (1986). Those who understand: Knowledge growth in teaching. Educational Researcher, 15(2), 4–14. https://doi.org/10.3102/0013189X015002004

2. Richards, J. C., & Farrell, T. S. C. (2005). Professional Development for Language Teachers: Strategies for Teacher Learning. Cambridge University Press. https://doi.org/10.1017/CBO9780511667237

3. Farrell, T. S. C. (2018). Reflective practice for language teachers. In J. I. Liontas (Ed.), The TESOL Encyclopedia of English Language Teaching. Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118784235.eelt0873

4. Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective Teacher Professional Development. Learning Policy Institute.

5. OECD. (2016). Supporting Teacher Professionalism: Insights from TALIS 2013. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/9789264248601-en

6. OECD. (2019). TALIS 2018 Results (Volume I): Teachers and School Leaders as Lifelong Learners. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/1d0bc92a-en

7. OECD. (2020). TALIS 2018 Results (Volume II): Teachers and School Leaders as Valued Professionals. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/19cf08df-en

8. OECD. (2025). Results from TALIS 2024: The State of Teaching. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/90df6235-en

9. Council of Europe. (2020). Common European Framework of Reference for Languages: Learning, Teaching, Assessment – Companion Volume. Council of Europe.

10. Department for Education. (2021/2026). Teachers’ Standards. UK Government.

11. Department for Education. (2026). International Qualified Teacher Status Teachers’ Standards. UK Government.

12. Department for Education. (2026). Qualified Teacher Status (QTS). UK Government.

13. Cambridge English. CELTA: What’s in the CELTA course? Cambridge University Press & Assessment.

14. Finnish National Agency for Education. Working as a teacher in Finland with a foreign qualification.

17. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. (2025). Pedagog kadrlarni attestatsiyadan o‘tkazish uchun malaka sinov topshiriqlari spetsifikatsiyasi.

18. O‘zbekiston Respublikasi Maktabgacha va maktab ta’limi vazirligi. (2026). Joriy yilgi kasbiy sertifikatlash uchun sinov topshiriqlari spetsifikatsiyasi.

19. O‘zbekiston Respublikasi Oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi. (2026). Ta’lim sohasidagi kasbiy standartlar loyihalari.

Published

2026-09-19

How to Cite

Norqulova M.B. (2026). BO‘LAJAK INGLIZ TILI O‘QITUVCHILARINI KASBIY RIVOJLANTIRISHGA QO‘YILADIGAN TALABLAR: O‘ZBEKISTON VA RIVOJLANGAN DAVLATLAR TAJRIBASINING QIYOSIY TAHLILI. Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 77(1), 129-137. https://modernedu-dv.org/index.php/tal/article/view/359