DAVLAT SEKTORIDA UZOQ MUDDATLI AKTIVLARNING IQTISODIY MOHIYATI, TASNIFI VA BAHOLASH KONSEPSIYALARI
Keywords:
Kalit so‘zlar: uzoq muddatli aktivlar, budjet tashkiloti, xizmat ko‘rsatish salohiyati, asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar, baholash, joriy operatsion qiymat, IPSAS.Abstract
Annotatsiya. Maqolada davlat sektorida, xususan budjet tashkilotlarida uzoq muddatli aktivlarning iqtisodiy mohiyati, ularni tasniflash va baholashga oid nazariy yondashuvlar tahlil qilingan. Tijorat va davlat sektori buxgalteriya hisobida “aktiv” tushunchasining farqi, “iqtisodiy naf” va “xizmat ko‘rsatish salohiyati” mezonlari o‘rtasidagi munosabat yoritilgan. O‘zbekiston budjet hisobi standartlari hamda Davlat sektori buxgalteriya hisobining xalqaro standartlari (IPSAS 45, IPSAS 46) talablari asosida uzoq muddatli aktivlarning ko‘p mezonli tasnifi va baholash asosini tanlash mezonlari taklif etilgan. Budjet tashkilotining uzoq muddatli aktivlari tushunchasiga muallif tomonidan aniqlashtirilgan ta’rif berilgan.
References
1. O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi. (2013). 2013-yil 26-dekabr, O‘RQ-360-son. https://lex.uz
2. O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni. (2016). 2016-yil 13-aprel, O‘RQ-404-son. https://lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Budjet ma’lumotlarining ochiqligini va budjet jarayonida fuqarolarning faol ishtirokini ta’minlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori. (2018). 2018-yil 22-avgust, PQ-3917-son. https://lex.uz
4. Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi yo‘riqnoma. (2010). O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirining 2010-yil 17-dekabrdagi 105-son buyrug‘i bilan tasdiqlangan, Adliya vazirligida 2010-yil 22-dekabrda 2169-son bilan ro‘yxatga olingan (amaldagi tahrirda). https://lex.uz
5. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (3-sonli BHS) “Budjet hisoboti”. (2019). Adliya vazirligida 2019-yil 18-yanvarda 3124-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz
6. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (8-sonli BHS) “Ko‘chmas mulk, bino va jihozlar”. (2019). Adliya vazirligida 2019-yil 20-martda 3144-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz
7. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (9-sonli BHS) “Nomoddiy aktivlar”. (2019). Adliya vazirligida 2019-yil 24-iyunda 3169-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz
8. Barton, A. D. (1999). Public and private sector accounting – the non-identical twins. Australian Accounting Review, 9(18), 22–31.
9. Barton, A. D. (2000). Accounting for public heritage facilities – assets or liabilities of the government? Accounting, Auditing & Accountability Journal, 13(2), 219–236.
10. Christensen, M. (2007). What we might know (but aren’t sure) about public-sector accrual accounting. Australian Accounting Review, 17(1), 51–65.
11. Guthrie, J. (1998). Application of accrual accounting in the Australian public sector – rhetoric or reality? Financial Accountability & Management, 14(1), 1–19.
12. Hood, C. (1991). A public management for all seasons? Public Administration, 69(1), 3–19.
13. IPSASB. (2014). The Conceptual Framework for General Purpose Financial Reporting by Public Sector Entities. New York: International Federation of Accountants.
14. IPSASB. (2023a). IPSAS 45, Property, Plant, and Equipment. New York: International Federation of Accountants.
15. IPSASB. (2023b). IPSAS 46, Measurement. New York: International Federation of Accountants.
16. Lüder, K. G. (1992). A contingency model of governmental accounting innovations in the political-administrative environment. Research in Governmental and Nonprofit Accounting, 7, 99–127.
17. Mautz, R. K. (1981). Financial reporting: Should government emulate business? Journal of Accountancy, 152(2), 53–60.
18. Mautz, R. K. (1988). Monuments, mistakes, and opportunities. Accounting Horizons, 2(2), 123–128.
19. Pallot, J. (1990). The nature of public assets: A response to Mautz. Accounting Horizons, 4(2), 79–85.
20. Tuychiyev, A. J., Ostonokulov, A. A., Ibragimov, K. Sh., & Tursunov, A. S. (2018). Byudjet hisobi: Darslik. Toshkent: IQTISOD-MOLIYA.