BUDJET TASHKILOTLARIDA UZOQ MUDDATLI AKTIVLAR HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH VA ULAR USTIDAN ICHKI NAZORATNI KUCHAYTIRISH YO‘NALISHLARI

Authors

  • Hikmatillayev Azizbek Akram o’g’li Author

Keywords:

Kalit so‘zlar: budjet tashkiloti, uzoq muddatli aktivlar, ichki nazorat, davlat moliyaviy nazorati, eskirish, inventarizatsiya, hisob siyosati, raqamlashtirish

Abstract

Annotatsiya. Maqolada budjet tashkilotlarida uzoq muddatli aktivlar hisobi ma’lumotlarining ichki nazorat va davlat moliyaviy nazorati uchun axborot bazasi sifatidagi roli tadqiq etilgan. Budjet tashkilotlari hisobotlari asosida uzoq muddatli aktivlar holatini baholash uchun o‘n bitta ko‘rsatkichdan iborat tahliliy tizim, aktivlarning hayot sikli bosqichlari bo‘yicha xatarlar va nazorat tadbirlari xaritasi taklif etilgan. Shartli misol asosida eskirishni har bir inventar obyekt bo‘yicha foydali xizmat muddatidan kelib chiqib hisoblashning afzalliklari ko‘rsatilgan. Hisob siyosatiga kiritiladigan qoidalar hamda aktivlarni raqamli identifikatsiyalash va hisobni avtomatlashtirish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

References

1. O‘zbekiston Respublikasining Budjet kodeksi. (2013). 2013-yil 26-dekabr, O‘RQ-360-son. https://lex.uz

2. O‘zbekiston Respublikasining “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi Qonuni. (2016). 2016-yil 13-aprel, O‘RQ-404-son. https://lex.uz

3. Budjet tashkilotlarida buxgalteriya hisobi to‘g‘risidagi yo‘riqnoma. (2010). Adliya vazirligida 2010-yil 22-dekabrda 2169-son bilan ro‘yxatga olingan (amaldagi tahrirda). https://lex.uz

4. Budjet tashkilotlari va budjet mablag‘lari oluvchilarning davriy moliyaviy hisobotlarini tuzish, tasdiqlash hamda taqdim qilish bo‘yicha qoidalar. (2018). Adliya vazirligida 2018-yil 15-fevralda 2971-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz

5. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (3-sonli BHS) “Budjet hisoboti”. (2019). Adliya vazirligida 2019-yil 18-yanvarda 3124-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz

6. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (8-sonli BHS) “Ko‘chmas mulk, bino va jihozlar”. (2019). Adliya vazirligida 2019-yil 20-martda 3144-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz

7. O‘zbekiston Respublikasi budjet hisobining standarti (9-sonli BHS) “Nomoddiy aktivlar”. (2019). Adliya vazirligida 2019-yil 24-iyunda 3169-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz

8. O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining milliy standarti (19-sonli BHMS) “Inventarizatsiyani tashkil etish va o‘tkazish”. (2024). Adliya vazirligida 2024-yil 12-avgustda 3548-son bilan ro‘yxatga olingan. https://lex.uz

9. Adhikari, P., & Gårseth-Nesbakk, L. (2016). Implementing public sector accruals in OECD member states: Major issues and challenges. Accounting Forum, 40(2), 125–142.

10. COSO. (2013). Internal Control – Integrated Framework. Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission.

11. Detter, D., & Fölster, S. (2015). The Public Wealth of Nations: How Management of Public Assets Can Boost or Bust Economic Growth. London: Palgrave Macmillan.

12. INTOSAI. (2004). INTOSAI GOV 9100: Guidelines for Internal Control Standards for the Public Sector. Vienna: International Organization of Supreme Audit Institutions.

13. IPSASB. (2023). IPSAS 45, Property, Plant, and Equipment. New York: International Federation of Accountants.

14. ISO. (2014). ISO 55000:2014 Asset management – Overview, principles and terminology. Geneva: International Organization for Standardization.

15. Kaganova, O., & McKellar, J. (Eds.). (2006). Managing Government Property Assets: International Experiences. Washington, DC: Urban Institute Press.

16. Tuychiyev, A. J., Ostonokulov, A. A., Ibragimov, K. Sh., & Tursunov, A. S. (2018). Byudjet hisobi: Darslik. Toshkent: IQTISOD-MOLIYA.

Published

2026-09-23

How to Cite

Hikmatillayev Azizbek Akram o’g’li. (2026). BUDJET TASHKILOTLARIDA UZOQ MUDDATLI AKTIVLAR HISOBINI TAKOMILLASHTIRISH VA ULAR USTIDAN ICHKI NAZORATNI KUCHAYTIRISH YO‘NALISHLARI. Ta’lim Innovatsiyasi Va Integratsiyasi, 77(1), 280-289. https://modernedu-dv.org/index.php/tal/article/view/425