O‘ZBEKISTONDA RAQAMLI IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISHNING SIYOSIY-IQTISODIY VA INSTITUTSIONAL JIHATLARI: “RAQAMLI O‘ZBEKISTON - 2030” STRATEGIYASI MISOLIDA
Keywords:
Kalit so‘zlar: raqamli iqtisodiyot, siyosiy-iqtisodiy tahlil, institutsional islohotlar, IT eksport, elektron tijorat, IT Park, raqamli infratuzilma, inson kapitali, geoiqtisodiyot.Abstract
Annotatsiya: Ushbu tadqiqotda “Raqamli O‘zbekiston – 2030” milliy strategiyasining 2020-2025 yillardagi iqtisodiy samaradorligi va siyosiy-institutsional mexanizmlari makroiqtisodiy, tarmoq va hududiy ko‘rsatkichlar asosida baholanadi. Tadqiqot doirasida AKT sektorining YaIMdagi ulushi, IT Park rezidentlari faoliyati, geoiqtisodiy relokatsiya omillari, elektron tijorat va “Servis davlat” modelining rivojlanish dinamikasi ekonometrik hamda statistik tahlil usullari orqali o‘rganildi. Olingan natijalar sohada sezilarli sifat va miqdor o‘sishi kuzatilganini ko‘rsatdi: IT eksport hajmi 1 mlrd AQSH dollaridan oshdi, elektron tijoratning chakana savdodagi ulushi 4,6% ga yetdi. Biroq, hududiy raqamli tafovut (Digital Divide), yuqori malakali IT kadrlar yetishmovchiligi (Brain Drain xatarlari) va kiberxavfsizlik tahdidlari asosiy institutsional to‘siq bo‘lib qolmoqda. Maqolada raqamli infratuzilmani modernizatsiya qilish va inson kapitalini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy va amaliy takliflar ilgari surilgan.
References
1. CERR, & IT Park Uzbekistan. (2025). Relocation of foreign IT companies and its impact on the local IT ecosystem of Uzbekistan (Joint Empirical Report). https://cerr.uz
2. IT Park Uzbekistan. (2025). IT Park rezidentlarining 2021–2025 yillardagi eksport va ishlab chiqarish dinamikasi sarhisobi (Rasmiy hisobot). https://it-park.uz
3. NAPP. (2025). Naqd pulsiz to‘lovlar va elektron tijorat bo‘yicha operativ ko‘rsatkichlar tahlili. Istiqbolli loyihalar milliy agentligi. https://napp.uz
4. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. (2025). Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari (AKT) sektorining makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari [SDMX rasmiy ma'lumotlar to‘plami, 2016–2025]. https://stat.uz
5. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2020, 5-oktabr). “Raqamli O‘zbekiston – 2030” strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida (PF-6079-son Farmon). Lex.uz Milliy qonunchilik bazasi. https://lex.uz/ru/docs/5031048
6. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. (2023, 11-sentabr). “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida (PF-158-son Farmon). Lex.uz Milliy qonunchilik bazasi. https://lex.uz/ru/docs/6600404
7. Raqamli texnologiyalar vazirligi. (2025). Sun'iy intellekt texnologiyalarini iqtisodiyot tarmoqlariga joriy etish bo‘yicha yillik hisobot. https://digital.uz
8. UNDP. (2025). Digital Transformation in Central Asia: Regional Trends and Comparative Analysis. https://www.undp.org/uzbekistan
9. World Bank. (2024). Digital Progress and Trends Report 2024. World Bank Group. https://hdl.handle.net/10986/41180
10. World Bank. (2024). Uzbekistan Digital Inclusion Project (P179108) (Official Project Appraisal Document PAD5313). World Bank Documents. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/099110623155540364
